اخذ گواهینامه ایزو 19650 استاندارد ساختمان و کارهای مهندسی عمران ISO 19650

سری استانداردهای ISO 19650 استاندارد بین‌المللی مدیریت اطلاعات در حوزه مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) است. اخذ گواهینامه ایزو 19650 استاندارد ساختمان و کارهای مهندسی عمران ISO 19650 برای شرکتهای عمرانی کاربرد دارد. ایزوهای 19650 توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) تدوین شد. هدف آن استانداردسازی مدیریت اطلاعات در سراسر چرخه عمر دارایی‌های ساختمانی (از برنامه‌ریزی راهبردی، طراحی، ساخت تا بهره‌برداری، نگهداری و تخریب نهایی) است.

این سری استانداردها بر پایه استانداردهای مدیریت اطلاعات BIM بریتانیا (مانند BS 1192 و PAS 1192) شکل گرفتند. سپس به استاندارد بین‌المللی تبدیل شدند و اصول و الزامات سطح بالای آن‌ها با چارچوب BIM بریتانیا سازگار است.

اخذ گواهینامه ایزو 19650 استاندارد ساختمان و کارهای مهندسی عمران ISO 19650 را با سیستم کاران تجربه کنید. دریافت گواهینامه ایزو 19650 در بخشهای یک الی شش قابل انجام است. جهت گرفتن گواهی ایزو 19650 با شماره تلفن 79165-021 تماس بگیرید. همچنین همکاران ما از طریق چت با شماره 09198386295 در پیام رسانهای رایج درباره اخذ گواهینامه ایزو 19650 پاسخگوی شما هستند.

ساختار ایزو 19650

این سری استانداردها شامل چندین بخش است: بخش ۱ مفاهیم و اصول را تشریح می‌کند؛ بخش ۲ الزامات مدیریت اطلاعات در مرحله تحویل دارایی (مانند طراحی و ساخت) را مشخص می‌کند؛ بخش ۳ بر مرحله بهره‌برداری دارایی تمرکز دارد؛ بخش ۴ فرآیند و معیارهای تبادل اطلاعات را استانداردسازی می‌کند؛ بخش ۵ رویکرد مدیریت اطلاعات با در نظر گرفتن امنیت را ارائه می‌دهد؛ و بخش ۶ که به تازگی منتشر شده است، به اشتراک‌گذاری اطلاعات بهداشت و ایمنی می‌پردازد. این سری استانداردها برای دارایی‌ها و پروژه‌هایی با هر اندازه و پیچیدگی قابل اجرا هستند و به عنوان پایه اصلی مدیریت اطلاعات در پروژه‌های BIM در سطح جهان شناخته می‌شوند. در ادامه توضیحات بیشتری در مورد ایزو 19650 و نحوه اخذ گواهینامه ایزو 19650 می دهیم.

استاندارد ایزو 19650 چیست؟

همانطور که گفتیم این استاندارد مشتمل بر 6 بخش می باشد. نام دقیق لاتین و فارسی این شش بخش به شرح زیر است.

ISO 19650-1:2018

Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including building information modelling (BIM) — Information management using building information modelling

Part 1: Concepts and principles

ایزو 19650 بخش یک با ویرایش سال 2018

سازماندهی و دیجیتالی کردن اطلاعات مربوط به ساختمان‌ها و کارهای مهندسی عمران، شامل مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) – مدیریت اطلاعات با استفاده از مدل‌سازی اطلاعات ساختمان

بخش 1: مفاهیم و اصول

ISO 19650-2:2018

Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including building information modelling (BIM) — Information management using building information modelling

Part 2: Delivery phase of the assets

ایزو 19650 بخش دو با ویرایش سال 2018

سازماندهی و دیجیتالی کردن اطلاعات مربوط به ساختمان‌ها و کارهای مهندسی عمران، شامل مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) – مدیریت اطلاعات با استفاده از مدل‌سازی اطلاعات ساختمان

بخش 2: مرحله تحویل دارایی‌ها

ISO 19650-3:2020

Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including building information modelling (BIM) — Information management using building information modelling

Part 3: Operational phase of the assets

ایزو 19650 بخش سه با ویرایش سال 2020

سازماندهی و دیجیتالی کردن اطلاعات مربوط به ساختمان‌ها و کارهای مهندسی عمران، شامل مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) – مدیریت اطلاعات با استفاده از مدل‌سازی اطلاعات ساختمان

بخش 3: مرحله عملیاتی دارایی‌ها

ISO 19650-4:2022

Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including building information modelling (BIM) — Information management using building information modelling

Part 4: Information exchange

ایزو 19650 بخش چهار با ویرایش سال 2022

سازماندهی و دیجیتالی کردن اطلاعات مربوط به ساختمان‌ها و کارهای مهندسی عمران، شامل مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) – مدیریت اطلاعات با استفاده از مدل‌سازی اطلاعات ساختمان

بخش 4: تبادل اطلاعات

ISO 19650-5:2020

Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including building information modelling (BIM) — Information management using building information modelling

Part 5: Security-minded approach to information management

ایزو 19650 بخش پنج با ویرایش سال 2020

سازماندهی و دیجیتالی کردن اطلاعات مربوط به ساختمان‌ها و کارهای مهندسی عمران، شامل مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) – مدیریت اطلاعات با استفاده از مدل‌سازی اطلاعات ساختمان

بخش 5: رویکرد امنیتی به مدیریت اطلاعات

ISO 19650-6:2025

Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including building information modelling (BIM) — Information management using building information modelling

Part 6: Health and safety information

ایزو 19650 بخش شش با ویرایش سال 2025

سازماندهی و دیجیتالی کردن اطلاعات مربوط به ساختمان‌ها و کارهای مهندسی عمران، شامل مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) – مدیریت اطلاعات با استفاده از مدل‌سازی اطلاعات ساختمان

بخش 6: اطلاعات بهداشت و ایمنی

اخذ گواهینامه ایزو 19650 استاندارد ساختمان و کارهای مهندسی عمران ISO 19650 را با سیستم کاران تجربه کنید. دریافت گواهینامه ایزو 19650 در بخشهای یک الی شش قابل انجام است. جهت گرفتن گواهی ایزو 19650 با شماره تلفن 79165-021 تماس بگیرید. همچنین همکاران ما از طریق چت با شماره 09198386295 در پیام رسانهای رایج درباره اخذ گواهینامه ایزو 19650 پاسخگوی شما هستند.

الزامات استاندارد ISO 19650

در ادامه، الزامات هر یک از شش بخش سری ISO 19650 با تفصیل بیشتری تشریح می‌شود:

بخش ۱ — مفاهیم و اصول (ISO 19650-1):

این بخش اگرچه الزامات اجرایی مستقیم و قابل ممیزی ندارد، اما چارچوب مفهومی و اصول حاکم بر کل سری را پایه‌گذاری می‌کند و درک آن پیش‌نیاز اجرای صحیح بخش‌های دیگر است. مهم‌ترین اصولی که تعریف می‌شود عبارت‌اند از: اصل «تولید یک‌باره اطلاعات و استفاده چندباره از آن» (avoid duplication and enable reuse)، تعریف دقیق نقش‌ها و مسئولیت‌ها در زنجیره تحویل اطلاعات (شامل کارفرما، طرف واگذارکننده، طرف واگذارگیرنده و نقش‌های مدیریتی مانند Information Manager)، و منطق «محیط اطلاعات مشترک» (Common Data Environment یا CDE) به عنوان منبع واحد و معتبر اطلاعات پروژه.

همچنین این بخش چهار وضعیت اطلاعات را تفکیک می‌کند: در حال کار (Work in Progress)، به اشتراک‌گذاشته‌شده (Shared)، منتشرشده (Published) و بایگانی‌شده (Archived)، و جریان عبور اطلاعات از هر وضعیت به وضعیت بعدی را با کنترل‌های مربوطه تعریف می‌کند. مفاهیم «سطح موردنیاز اطلاعات» (LOIN) و اصل تناسب (proportionality) — یعنی متناسب بودن حجم و دقت اطلاعات با هدف و مرحله پروژه — نیز در این بخش معرفی می‌شوند.

بخش ۲ — مرحله تحویل دارایی (ISO 19650-2):

این بخش مفصل‌ترین و پرکاربردترین بخش سری است و الزامات مدیریت اطلاعات را در مرحله طراحی و ساخت (تحویل دارایی) مشخص می‌کند. الزامات آن در قالب یک فرآیند هشت‌مرحله‌ای سازمان‌دهی شده است: ارزیابی و نیازسنجی، دعوت به مناقصه، پاسخ به مناقصه، واگذاری، بسیج منابع، تولید اطلاعات مشترک، تحویل مدل اطلاعات، و بایگانی/پایان پروژه. در این چارچوب، کارفرما موظف است «الزامات اطلاعاتی کارفرما» (Exchange Information Requirements یا EIR) را تدوین کند که شامل هدف پروژه، الزامات اطلاعاتی، استانداردها و روش‌های تولید اطلاعات، و مشخصات فنیplatformها و قالب‌های داده است.

طرف واگذارگیرنده نیز باید «طرح اجرای BIM» (BIM Execution Plan یا BEP) را در دو نسخه — پیش از واگذاری (pre-contract) و پس از واگذاری (post-contract) — ارائه کند. همچنین «برنامه تحویل اطلاعات» در دو سطح اصلی (Master Information Delivery Plan یا MIDP) و وظیفه‌ای (Task Information Delivery Plan یا TIDP) الزامی است، همراه با تعیین سطوح موردنیاز اطلاعات (LOIN) برای هر تحویل، ماتریس مسئولیت تولید اطلاعات، و رویه‌های تضمین کیفیت و تأیید اطلاعات پیش از انتشار در CDE.

بخش ۳ — مرحله بهره‌برداری دارایی (ISO 19650-3):

این بخش الزامات مدیریت اطلاعات را از پایان ساخت به دوره بهره‌برداری، نگهداری و بهره‌گیری دارایی گسترش می‌دهد. محور اصلی آن «الزامات اطلاعاتی دارایی» (Asset Information Requirements یا AIR) است که کارفرما/بهره‌بردار باید تدوین کند و مشخص می‌کند چه اطلاعاتی برای اداره مؤثر دارایی لازم است.

اطلاعات در قالب «مدل اطلاعات دارایی» (Asset Information Model یا AIM) نگهداری و به‌روزرسانی می‌شود که نقطه اتصال تحویل پروژه به چرخه بهره‌برداری است. الزامات این بخش شامل تعریف «طرح اجرای اطلاعات دارایی» (Asset Information Plan)، رویه‌های به‌روزرسانی AIM در طول عمر دارایی (از جمله در تغییرات، تعمیرات و بازسازی‌ها)، و همچنین الزامات مرتبط با «رویدادهای محرک» (trigger events) است که موجب بازبینی و به‌روزرسانی اطلاعات می‌شوند.

بخش ۴ — تبادل اطلاعات (ISO 19650-4):

این بخش فرآیند و معیارهای تبادل اطلاعات را استاندارد می‌کند و بر «نقطه تحویل» (delivery point) و کیفیت اطلاعات مبادله‌شده تمرکز دارد. الزامات آن شامل تعریف «فرآیند تبادل اطلاعات» (Information Delivery Process) و «فهرست تحویل اطلاعات» (Information Delivery Specification یا IDS) است که به صورت ماشین‌خوان و قابل اعتبارسنجی، محتوا و ساختار اطلاعات موردانتظار را مشخص می‌کند.

معیارهای پذیرش اطلاعات (acceptance criteria) — از جمله کامل بودن، صحت، سازگاری، به‌موقع بودن و مطابقت با قالب تعیین‌شده — و رویه‌های اعتبارسنجی خودکار پیش از پذیرش در CDE از موضوعات کلیدی این بخش است. هدف نهایی، اطمینان از قابلیت همکاری (interoperability) و جلوگیری از ورود اطلاعات ناقص یا ناسازگار به جریان اطلاعات پروژه است.

بخش ۵ — رویکرد امنیتی (ISO 19650-5):

این بخش الزامات مدیریت اطلاعات را با ملاحظات امنیتی تلفیق می‌کند و رویکردی مبتنی بر ریسک ارائه می‌دهد. الزامات اصلی شامل ارزیابی ریسک امنیتی اطلاعات در سطح پروژه و دارایی، تعیین «سطح امنیت اطلاعات» (Information Security Level) متناسب با حساسیت و ارزش اطلاعات، تدوین «طرح امنیت اطلاعات» (Security-minded Information Management Plan)، و اعمال اقدامات حفاظتی در سراسر زنجیره تأمین و در تمام مراحل چرخه عمر اطلاعات است.

این بخش بر اصل «دسترسی نیازمند به دانستن» (need-to-know) و مدیریت دسترسی‌ها در CDE تأکید دارد و هدف آن حفاظت از اطلاعات حساس در برابر دسترسی غیرمجاز، افشا یا سوءاستفاده است.

بخش ۶ — اشتراک‌گذاری اطلاعات بهداشت و ایمنی (ISO 19650-6):

این بخش که جدیدترین عضو سری است، الزامات اشتراک‌گذاری اطلاعات مرتبط با بهداشت و ایمنی (Health & Safety) را در چارچوب مدیریت اطلاعات تعریف می‌کند. الزامات آن شامل شناسایی اطلاعات H&S موردنیاز در هر مرحله از چرخه عمر دارایی، تعیین مسئولیت‌ها در تولید، تأیید و تحویل این اطلاعات، یکپارچه‌سازی آن در جریان اطلاعات پروژه و AIM، و اطمینان از دسترس‌پذیری اطلاعات H&S برای ذی‌نفعان مربوطه (از جمله بهره‌برداران و تیم‌های نگهداری) است.

هدف، ایجاد یک رویکرد سازگار و قابل ردیابی برای مدیریت اطلاعات ایمنی و بهداشت در کنار سایر اطلاعات دارایی است. توجه: جزئیات این بخش نسبت به بخش‌های دیگر در منابع عمومی کمتر تشریح شده و برای اجرای دقیق آن مراجعه به متن خود استاندارد ضروری است.

دریافت گواهینامه ایزو 19650 استاندارد ساختمان و کارهای مهندسی عمران ISO 19650 را با سیستم کاران تجربه کنید. صدور گواهینامه ایزو 19650 در بخشهای یک الی شش قابل انجام است. جهت گرفتن گواهی ایزو 19650 با شماره تلفن 79165-021 تماس بگیرید. همچنین همکاران ما از طریق چت با شماره 09198386295 در پیام رسانهای رایج درباره اخذ گواهینامه ایزو برای پیمانکاران پاسخگوی شما هستند.

نحوه اخذ گواهینامه ایزو 19650

شرکتهای فعال در حوزه ساختمان و مهندسی عمران بدنبال دریافت ایزو 19650 هستند. البته خیلی ها این گواهی را جهت شرکت در مناقصات نیاز دارند. برای همین نحوه اخذ گواهینامه ایزو 19650 را جویا هستند.

برای دریافت گواهینامه ایزو 19650 مراحل زیر را می توان با سرعت طی کرد.

۱. پیش‌درخواست و مشاوره اولیه:

در این مرحله با سیستم کاران تماس گرفته و اطلاعات پایه سازمان را ارائه می‌کنید: نوع سازمان (کارفرما، مشاور، پیمانکار، بهره‌بردار)، دامنه فعالیت، اندازه سازمان، و نوع دارایی‌ها یا پروژه‌هایی که قصد دارید مدیریت اطلاعات را برای آن‌ها مطابق ISO 19650 پیاده‌سازی کنید. همچنین مشخص می‌کنید که کدام بخش‌های استاندارد برای شما کاربرد دارد — مثلاً اگر در مرحله طراحی و ساخت فعالیت می‌کنید، بخش ۲ محور اصلی است؛ اگر بهره‌بردار هستید، بخش ۳؛ و بخش‌های ۱، ۴ و ۵ به عنوان الزامات پشتیبان در همه موارد اعمال می‌شوند. سیستم کاران بر اساس این اطلاعات، پیش‌نویس دامنه گواهینامه (scope) و برآورد هزینه و زمان‌بندی را ارائه می‌دهد.

۲. ارزیابی شکاف (Gap Analysis):

پیش از شروع فرآیند رسمی، وضعیت فعلی سازمان در مقابل الزامات استاندارد بررسی می‌شود. این ارزیابی شامل بررسی وجود و کیفیت مستندات (EIR، BEP، رویه‌های CDE)، تعریف نقش‌ها و مسئولیت‌ها، وضعیت محیط اطلاعات مشترک، و رویه‌های تحویل و اعتبارسنجی اطلاعات است. خروجی این مرحله، فهرستی از شکاف‌ها و نقشه راه رفع آن‌هاست.

۳. تدوین و تکمیل مستندات ایزو 19650 :

بر اساس شکاف‌های شناسایی‌شده، مستندات لازم تدوین یا اصلاح می‌شود. بسته به دامنه، این مستندات می‌تواند شامل: الزامات اطلاعاتی کارفرما (EIR)، طرح اجرای BIM (BEP) در نسخه‌های پیش و پس از واگذاری، برنامه تحویل اطلاعات (MIDP و TIDP)، رویه‌های محیط اطلاعات مشترک (CDE) و وضعیت‌های چهارگانه اطلاعات، ماتریس مسئولیت‌ها، سطوح موردنیاز اطلاعات (LOIN)، فهرست تحویل اطلاعات (IDS) و معیارهای پذیرش، و در صورت کاربرد بخش ۵، طرح امنیت اطلاعات باشد.

۴. پیاده‌سازی عملی:

مستندات به‌تنهایی کافی نیست؛ استاندارد ایجاب می‌کند که فرآیندها در عمل اجرا شوند. بنابراین سازمان باید مدیریت اطلاعات را در دست‌کم یک پروژه نمونه (یا دارایی در حال بهره‌برداری) به اجرا بگذارد: راه‌اندازی CDE، تولید و به اشتراک‌گذاری اطلاعات در وضعیت‌های تعریف‌شده، انجام تحویل‌های اطلاعاتی مطابق MIDP/TIDP، و اعتبارسنجی اطلاعات پیش از پذیرش. ثبت شواهد اجرا (سوابق تحویل، گزارش‌های اعتبارسنجی، صورت‌جلسات) برای مرحله ممیزی ضروری است.

۵. ممیزی داخلی و بازبینی مدیریت:

سازمان باید پیش از ممیزی خارجی، یک ممیزی داخلی انجام دهد تا انطباق سیستم با الزامات استاندارد و رویه‌های خودش را بررسی کند و اقدامات اصلاحی لازم را انجام دهد. بازبینی مدیریت (Management Review) نیز برای اطمینان از پشتیبانی سطح بالا و اثربخشی سیستم انجام می‌شود.

۶. ممیزی صدور گواهینامه ایزو 19650

ممیزی معمولاً در دو مرحله انجام می‌شود: ممیزی مرحله ۱ بررسی مستندات و آمادگی سازمان برای ممیزی اصلی است و ممیزی مرحله ۲ بررسی اجرای عملی فرآیندها و انطباق با استاندارد در پروژه‌های نمونه است. تیم ممیزان سیستم کاران شواهد اجرا را بررسی کرده و در صورت مشاهده عدم‌انطباق‌ها، فرصتی برای اقدام اصلاحی تعیین می‌شود.

۷. صدور گواهینامه ISO 19650 و نگهداشت آن:

در صورت موفقیت در ممیزی، گواهینامه صادر می‌شود. گواهینامه‌های سیستم‌های مدیریتی معمولاً اعتبار سه‌ساله دارند و در این دوره ممیزی‌های نظارتی سالانه برای اطمینان از حفظ انطباق انجام می‌شود؛ پیش از پایان دوره نیز ممیزی تجدید گواهینامه صورت می‌گیرد.

نکات کلیدی که باید مدنظر داشته باشید:

– گواهینامه ISO 19650 معمولاً در سطح سازمان و با دامنه مشخص صادر می‌شود (مثلاً «مدیریت اطلاعات در مرحله تحویل دارایی برای پروژه‌های ساختمانی»)، نه برای یک پروژه خاص.

– پیش از هر اقدام، سطح اعتبار ایزو درخواستی خود را بررسی کنید: آیا نهاد صدور گواهینامه معتبر و مستقل و با اعتبار GLOBAL ACI هست یا نه؟ آیا ممیزان آن آموزش و صلاحیت مربوط به ISO 19650 را دارند، و آیا گواهینامه‌های آن در سطح بین‌المللی قابل استعلام است.

– هزینه و زمان‌بندی به اندازه سازمان، دامنه گواهینامه و تعداد پروژه‌های نمونه بستگی دارد و باید مستقیماً از سیستم کاران استعلام شود.

– توجه داشته باشید که اطلاعات فوق بر اساس رویه عمومی نهادهای صدور گواهینامه ارائه شده است؛ برای جزئیات دقیق رویه، مدارک موردنیاز و تعرفه سیستم کاران، باید مستقیماً با این مرجع با شماره تلفن 79165-021 تماس بگیرید. گواهینامه ISO برای مناقصه امروزه خیلی خواهان دارد.

اخذ گواهینامه ایزو 19650 استاندارد ساختمان و کارهای مهندسی عمران ISO 19650 را با سیستم کاران تجربه کنید. دریافت گواهینامه ایزو 19650 در بخشهای یک الی شش قابل انجام است. جهت گرفتن گواهی ایزو 19650 با شماره تلفن 79165-021 تماس بگیرید. همچنین همکاران ما از طریق چت با شماره 09198386295 در پیام رسانهای رایج درباره اخذ گواهینامه ایزو 19650 پاسخگوی شما هستند. برای کسب اطلاعات بیشتر برای ایزو های مرتبط با شرکتهای ساختمانی مقاله گواهینامه ایزو برای پیمانکاران را بخوانید.